Mental models

Bij Duwtje ontwerpen we voor gedrag dat blijft. Maar hoe ontwerp je iets dat logisch is, prettig aanvoelt en intuïtief werkt voor degene die met het ontwerp te maken krijgt? Bij ieder ontwerp proberen we zo goed mogelijk aan te sluiten bij de belevingswereld, de logica en de context van de gebruiker. We sluiten aan bij hun mentale model. De term mental model is afkomstig uit het interactie ontwerp. Het zijn een soort shortcuts die we gebruiken om snel beslissingen te nemen, gebaseerd op onze eerdere ervaringen, gewoontes en beeld van de situatie. Hoe een ontwerp aansluit bij ons mentale model bepaalt hoe intuïtief we het vinden werken en hoe logisch we iets vinden. Denk bijvoorbeeld aan de rode knop rechtsboven op je afstandsbediening. Daarmee gaat hij uit, logisch. Omdat hij rood is en omdat hij daar nu eenmaal altijd zit. Als je tv vervolgens niet uitgaat wanneer je erop drukt, ontstaat er frustratie. En als hij ineens midden op je afstandsbediening zou zitten, zou je hem waarschijnlijk pas na lang zoeken kunnen vinden. Je verwacht hem daar namelijk niet. Nog meer frustratie! Sommige dingen zijn logisch omdat we deze afspraak hebben gemaakt. Bijvoorbeeld dat we een heel menu van een website verbergen achter drie op elkaar liggende streepjes: het hamburgermenu. Andere dingen zijn logisch omdat ze overeenkomen met andere systemen. Iets in de prullenbak gooien betekent hetzelfde op je pc als in de keuken. De prullenbak wordt hierdoor dus een symbool voor iets weggooien. Door hierin consistent te zijn snappen we de boodschap sneller. We begrijpen wat er gebeurt wanneer we hiermee interacteren. Dit geldt ook voor bijvoorbeeld informatie waar we naar opzoek zijn. Is de juiste informatie beschikbaar? Staat het op een logische plek? Valt deze plek goed te ontdekken? Is dat niet het geval, dan ontstaat er weerstand. Ons mentale model komt dan niet overeen met het ontwerp. Om reizen met het OV te stimuleren gaven we voor Brainport Bereikbaar de doelgroep (mensen die met hun auto naar hun werk in Eindhoven gaan) reisopties mee in de vorm van een ov-planner. Juist die vorm zorgt voor een directe link tussen welke inhoud erop te vinden is en hoe deze valt in te zetten. Door in te spelen op deze herkenbare elementen is direct duidelijk wat de beste reisoptie is om naar de grote bedrijven in de omgeving te komen. Een goed ontwerp draait dus niet alleen om functionaliteit of esthetiek, maar ook om begrip van het mentale model van de doelgroep. Wanneer we snappen hoe de doelgroep kijkt naar het ontwerp, kunnen we ze met visuele signalen sturen naar de juiste plek, boodschap of interactie.